Phân tích Nghị định 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026

Phân tích Nghị định 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026

9 Tháng 3 2026

TỔNG QUAN

Ngày 05/03/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, có hiệu lực ngay từ ngày ký ban hành.

Nghị định được ban hành trên cơ sở các quy định của Luật Quản lý thuế 2025, Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 (đã sửa đổi, bổ sung năm 2025), Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

I. Phạm vi & đối tượng áp dụng

Nghị định áp dụng đối với: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; cơ quan thuế các cấp và công chức thuế; cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Phạm vi điều chỉnh bao gồm: thuế GTGT, thuế TNCN và một số loại thuế khác; khai thuế, tính thuế, nộp thuế, quyết toán thuế; xử lý tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt; trách nhiệm của nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số trong việc khấu trừ, kê khai thay và nộp thay thuế.

II. Các điểm quan trọng về chính sách thuế

1. Ngưỡng miễn thuế GTGT và TNCN

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống/năm thuộc diện không chịu thuế GTGT. Nếu doanh thu vượt 500 triệu đồng/năm thì phải chịu thuế GTGT theo phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu theo tỷ lệ phần trăm. Tương tự, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống trong năm cũng không phải nộp thuế TNCN.

2. Xóa bỏ cơ chế thuế khoán

Một trong những thay đổi đáng chú ý là từng bước chấm dứt cơ chế thuế khoán đối với hộ kinh doanh. Trước đây, nhiều hộ kinh doanh nộp thuế theo hình thức thuế khoán — cơ quan thuế ấn định mức doanh thu và số thuế phải nộp hàng tháng. Theo quy định mới, hộ kinh doanh phải thực hiện nghĩa vụ thuế dựa trên doanh thu phát sinh thực tế.

Từ 01/01/2026, hơn 5 triệu hộ kinh doanh đã chính thức chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai và phải thực hiện hàng loạt thay đổi mới về kê khai thuế, xuất hóa đơn.

3. Phân loại hộ kinh doanh

Theo Nghị định 68, hộ kinh doanh được phân loại thành 4 nhóm với cách tính thuế và thực hiện kê khai thuế khác nhau.

4. Chi phí được trừ khi tính thuế TNCN

Tại Điều 6 Nghị định, có hướng dẫn cụ thể về các khoản chi phí được trừ và không được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân cho hộ kinh doanh.

III. Hóa đơn điện tử

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu tính thuế GTGT hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên bắt buộc phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

IV. Quản lý thuế trên nền tảng số & thương mại điện tử

Nghị định bổ sung cơ chế nền tảng thương mại điện tử khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay, bổ sung các quy định nhằm minh bạch nghĩa vụ thuế, đặc biệt với hoạt động kinh doanh trên môi trường số.

Nghị định đặt ra khung trách nhiệm rõ ràng giữa người nộp thuế, tổ chức trung gian và nền tảng kinh doanh số, nhằm bảo đảm việc thu đúng, thu đủ đối với hoạt động kinh doanh ngày càng phổ biến trên môi trường mạng.

V. Quyền và trách nhiệm của hộ kinh doanh (Điều 13)

Theo Điều 13, hộ kinh doanh có quyền yêu cầu cơ quan thuế hướng dẫn, giải đáp thắc mắc về khai thuế, tính thuế và nộp thuế. Đồng thời, hộ kinh doanh phải tự kê khai đầy đủ, chính xác doanh thu phát sinh và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã kê khai. Ngoài ra, hộ kinh doanh phải thông báo cho cơ quan thuế tất cả số tài khoản ngân hàng, số hiệu ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh.

VI. Điều khoản chuyển tiếp

Trường hợp khai thuế theo tháng, hồ sơ khai thuế tháng 1, tháng 2, tháng 3 năm 2026 gửi cho cơ quan thuế chậm nhất là ngày 20/4/2026. Các quy định về khai bổ sung hồ sơ, gia hạn nộp thuế… tiếp tục thực hiện theo Luật Quản lý thuế 2019 và Nghị định 126/2020/NĐ-CP cho đến khi có văn bản thay thế.

VII. Đánh giá tổng thể

Khía cạnh Nhận xét
Minh bạch Tăng cường đáng kể, đặc biệt với TMĐT
Công bằng Chuyển từ thuế khoán sang kê khai thực tế
Hỗ trợ DNNVV Ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng bảo vệ hộ nhỏ
Chuyển đổi số Bắt buộc hóa đơn điện tử cho hộ doanh thu ≥ 1 tỷ
Thách thức Hơn 5 triệu hộ kinh doanh phải thay đổi thói quen kê khai

Nghị định 68/2026/NĐ-CP là một bước cải cách quan trọng, hướng tới quản lý thuế hộ kinh doanh thực chất, minh bạch và phù hợp với kinh tế số, đồng thời tạo nền tảng pháp lý thống nhất cho giai đoạn phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 198/2025/QH15.